Candy Candy thực chất là một tiểu thuyết của nữ tác giả Kyoko Mizuki. Sau này, Yumiko Iragashi dựng nó thành bộ mangagồm 9 tập. Tác phẩm đã đoạt giải nhất của nhà xuất bản Kodansha về truyện tranh Nhật Bản dành cho thiếu nữ năm 1977. Khi phát hành tại Việt Nam lần đầu tiên, bộ truyện có tên là "Candy - cô bé mồ côi", gồm 12 tập. Đây là câu truyện rất cảm động và cao thượng về một cô bé mồ côi đã luôn vươn lên để sống tốt và hạnh phúc trong bất kì hoàn cảnh nào. Dù tác phẩm này đã thuộc về thế hệ 7x, nhưng giá trị về tình người, về tình yêu, nghị lực và lý tưởng của nó vẫn làm cho giới trẻ và cả người lớn mọi thời đại yêu thích.
Đọc thêm »
Ở một miền quê hẻo lánh phía Nam nước Mỹ thuộc Michigan, có nhà thờ nhỏ tên gọi Pony, do hai sơ Pony & Lane quản lí. Nhà thờ chuyên tiếp nhận trẻ mồ côi. Vào một buổi sáng tháng 5 năm 1898, hai sơ nhìn thấy trước cửa nhà thờ đặt một chiếc giỏ đựng cô bé mới sinh. Tờ giấy ghi lại lời nhắn nhủ của ai đó, rằng xin chăm sóc đứa trẻ tên Candy ấy. Candy trở thành con nuôi của hai sơ Lane, Pony. Cô bé dần lớn lên theo thời gian, kết bạn với Annie - một cô bé mồ côi bằng tuổi mình. Dù Candy nghịch ngợm, mạnh mẽ, lí lắc còn Annie hiền dịu, yếu đuối nhưng họ lại rất thân thiết với nhau. Tuổi thơ của Candy lẫn Annie trôi qua êm đềm trên ngọn đồi Pony (biệt danh do bọn trẻ mồ côi đặt). Annie thường tủi thân vì không thể biết bố mẹ cô là ai, cô sinh ngày nào. Những lúc như vậy, Candy bảo với bạn là ngày họ được nhà Pony nhận nuôi, sẽ thành sinh nhật của họ.
Năm hai cô bé 6 tuổi, Annie được một gia đình rất giàu có nhận nuôi. Cô và Candy xa nhau từ đó. Mỗi ngày Annie và Candy đều viết thư hỏi thăm nhau, nhưng rồi Annie gửi lá thư cuối cùng đến Candy, viết rằng cô bé muốn quên hẳn nguồn gốc xuất thân của mình, đồng thời tuyệt giao với Candy. Ngồi trên ngọn đồi quen thuộc, Candy khóc nức nở sau khi đọc xong thư của bạn. Một cậu thiếu niên đẹp trai mặc đồ truyền thốngScotland, đeo kèn túi bước tới an ủi Candy và chơi kèn cho cô bé nghe. Thấy cô bật cười, chàng trai bảo: "Cô bé tí hon à, em cười sẽ dễ thương hơn là khóc đấy!". Bỗng lá thư của Annie vô tình bị gió cuốn đi, Candy vội chạy theo nhặt lại chúng, lúc quay lại thì chẳng còn thấy cậu thiếu niên kia đâu, chỉ còn một chiếc phù hiệu cài áo rất đẹp bằng bạcnằm trên đất. Trong trí tưởng tượng của trẻ con, Candy nghĩ rằng đó chính là vị hoàng tử của ngọn đồi Pony. Hình ảnh và tiếng nói của "the Prince of the hill" - Vị hoàng tử trên đồi đã theo Candy đến suốt cuộc đời.
Lúc Candy 12 tuổi, cô bé được gia đình Leagan quyền thế nhận về, nhưng không phải để làm con nuôi mà làm kẻ giúp việc và người bầu bạn với Eliza - con gái nhà Leagan. Tại gia đình Leagan, cô bị 2 đứa con của họ là Neal & Eliza hành hạ đủ điều. Nhưng với tính lạc quan, cởi mở, mạnh mẽ, Candy vượt qua mọi trò xấu xa của chúng. Cô còn kết thân với anh em Alistair (Stear), Archibald (Archie) Cornwell và Anthony Brown (Anthony) - họ hàng của nhà Leagan. Ba chàng thanh niên này là những người tốt bụng nâng đỡ Candy nhiều nhất. Trong một lần rơi xuống thác nước khi lang thang trong rừng, Candy lại có cơ hội gặp gỡ một bạn hữu mới, đó là "ông" Albert - người đã cứu cô. Trải qua bao nhiêu biến cố, suýt bị bán đi làm nô lệ ở Mexico, nhưng may mắn thay, nhờ 3 anh em Stear, Archie, Anthony đã viết thư xin với mệ William - người có quyền hành cao nhất tộc Andlay mà cô bé đã được cứu thoát, và trở thành con gái nuôi của gia đình Ardlay trong sự miễn cưỡng chấp nhận của mệ Elroy - bà già có vai vế, hiện đang thay mặt ngài William cai quản gia đình. Những tưởng cuộc đời cô bé sẽ hạnh phúc mãi. Tuy nhiên, sau đó Anthony chết vì ngã ngựa trong buổi ra mắt con nuôi chính thức của Candy; anh em Neal và Eliza cũng như nhà Leagan coi cô như vận rủi. Chán chường và đau đớn, Candy bỏ nhà Ardlay về với viện mồ côi Pony. Vài tháng sau, ông William sai gia nhân Geogre đến đón cô bé vào đúng ngày Noel.
Candy lại một lần nữa rời xa quê hương để đến Anh quốc xa xôi. Vì ông William, người đã nhận nuôi cô muốn cô trở thành tiểu thư đích thực nên gửi cô đến trường dòng Saint Paul tại nước Anh. Ở trường, Candy tái ngộ Stear, Archie, đồng thời cũng chạm trán với 2 anh em xấu xa nhà Leagan là Eliza và Neal. Bọn họ không ít lần bôi nhọ, bắt nạt Candy hoặc xúi giục bạn bè khích bác cô bé. Tuy nhiên, Patricia O'Brian (Pattie) - một cô bé người Anh nhút nhát, sống nội tâm vẫn luôn bầu bạn với Candy, bất chấp mọi lời ra tiếng vào. Số phận đưa đẩy cô thiếu nữ 13 tuổi này tái ngộ Annie - người bạn thời thơ ấu ở nhà Pony; gặp Albert là chàng thanh niên từng cứu mạng cô & Terrence Grandchester (Terry), sau này trở thành người yêu của Candy.
Bằng tính hoạt bát, đáng yêu, Candy dần làm Annie hiểu ra tình bạn đẹp đẽ giữa họ và cô bắt đầu chơi thân trở lại với Candy. Albert vẫn tốt bụng và thân thiết như xưa, anh lúc này làm việc trong sở thú. Mối quan hệ giữa cô với Terry cũng tiến triển rất tốt. Éo le thay, cô tiểu thư xấu tính Eliza cũng thầm để ý Terry đã bày mưu chia cắt hai người. Kết quả: Terry nhận thay người mình yêu hình phạt bị đuổi học, sau đó lên tàu thuỷ để đến Mỹ; còn Candy cũng xin nghỉ học và tìm đường trở về nước Mỹ. Candy về nhà của sơ Pony và sơ Lane - 2 bà mẹ tinh thần, bày tỏ nguyện vọng muốn trở thành y tá của cô. Thế là Candy được sơ Pony giới thiệu vào trường y tá kiêm bệnh viện Mary Jane. Năm đó, Candy mới 16 tuổi. Sau một thời gian dài học tập, Candy cùng vài nữ y tá khác nhận lệnh đến làm việc tại bệnh viện Saint John tại Chicago. Đây cũng là lúc chiến tranh thế giới Ithực sự xảy ra.
Một lần nữa, Candy vui mừng gặp lại những người bạn yêu quý của mình: Stear, Archie, Annie, Patti. Cô cũng hội ngộ với cả Albert, vị ân nhân cứu cô hồi nhỏ. Tuy nhiên, anh bị mất trí nhớ do tai nạn nên không còn biết Candy là ai. Candy với lòng yêu thương vô hạn dành cho Albert, đã thuê một căn hộ nhỏ ở ngoại ô để sống chung và chăm sóc cho anh. Bẵng đi khá lâu sau, Candy hay tin Terry trở thành diễn viên kịch nổi tiếng, thậm chí anh còn gửi vé tàu để cô đến thăm anh. Candy hồ hởi đi tàu đến thành phố New York, nơi Terry sống. Người duy nhất đi tiễn cô buổi sáng sớm hôm ấy là Stear, cậu còn tặng Candy chiếc hộp nhạc (phát minh mới nhất của cậu ta), nói với Candy: "Mỗi khi nghe điệu nhạc của nó, hạnh phúc sẽ đến với em!" Nhưng cuộc tình duyên của Candy & Terry đã bị một biến cố lớn lao cắt đứt vĩnh viễn. Susanna - nữ diễn viên đồng nghiệp thầm yêu Terry từ lâu, đã hứng chịu thay cho anh hậu quả nặng nề từ 1 tai nạn của sân khấu; từ đó cô bị mất đi chân phải. Vì tinh thần trách nhiệm, Terry buộc lòng từ bỏ Candy và lấy Susanna. Về phần Candy, cô cũng không muốn để người yêu khó xử, đã chủ động chia tay. Ngay đêm đó, cô lên tàu trở về Chicago. Giữa trời tuyết trắng xoá, tiếng nhạc từ món quà Stear tặng bỗng vang lên trong túi áo cô. Tâm hồn Candy dù đang chìm đắm trong đau khổ, nhưng niềm tin "hạnh phúc sẽ đến" khiến cô cố sức trở về được với mọi người. Số phận nghiệt ngã vẫn chưa buông tha cô, Stear đã tình nguyện ra mặt trận làm phi công lái máy bay rồi hi sinh; Candy còn bị Neal (anh trai Eliza) hãm hại, khiến cô mất việc; Albert thì bỏ cô đi biệt tích; người yêu cũ của cô là Terry suy sụp, phải từ bỏ sự nghiệp kịch nghệ của anh.
Candy đến Rockston, bang Illinois gặp mặt Tery. Lúc này anh đang diễn một cách hời hợt và tham gia các vở kịch rẻ tiền, tại các sân khấu tồi tàn. Cô đứng lặng im nơi góc phòng sân khấu, xem anh diễn mà nước mắt cô dâng trào. Với linh cảm của tình yêu, Terry cảm nhận được sự hiện diện của Candy và cả khuôn mặt buồn bã của cô. Nhờ nó, Terry mới có động lực để đứng dậy, làm lại cuộc đời. Tuy nhiên khi Candy trở lại Chicago, cô nhận được lệnh của nhà Leagan buộc cô phải kết hôn với Neal. Tên công tử bột này cũng bị cá tính và nét đẹp tâm hồn của Candy thu hút. Candy đương nhiên không bao giờ chịu lấy kẻ hèn nhát, vô lại như hắn. George - gia nhân trung thành của họ Andray khuyên cô nên đi gặp ngài William ở Lakewood, xin huỷ bỏ hôn ước. Nhưng thật bất ngờ khi William Ardlay chính là... Albert - người giúp đỡ Candy nhiều nhất. Nhờ Albert ra tay cứu giúp, cuộc hôn nhân giữa Candy và Neal đã bị huỷ bỏ.
Sau chuyện này, Candy không muốn ở lại dòng họ Ardray nữa. Cô trở lại nhà Pony - quê hương yêu dấu của mình, hành nghề y tá ở trạm xá gần đó. Đồng thời cô cũng giúp sơ Pony và sơ Lane trông nom bọn trẻ mồ côi. Các bạn thân của Candy cũng đến thăm nhà Pony và tổ chức một bữa tiệc chúc mừng. Khi Candy chạy lên ngọn đồi đầy kỉ niệm, bất chợt gặp Albert đang đứng ở gốc cây gần đó bảo rằng: "Cô bé tí hon à, em cười trông sẽ càng xinh hơn đấy!" Câu nói đã khiến Candy nhớ lại chàng hoàng tử thời thơ ấu, cô hiểu ra hoàng tử, Albert và ngài William chỉ là một người duy nhất. Nhiều năm trước định mệnh đưa đẩy họ gặp nhau, và bây giờ lần nữa để họ tái ngộ ngay trên chính ngọn đồi Pony thân thương này.
Trong niềm vui sướng dâng tràn, Candy chạy tới chỗ Albert - hoàng tử trên đồi. Đôi mắt xanh của cô lúc này đẹp hơn bao giờ hết.
Câu chuyện khép lại ở đó.
Candy Candy ca ngợi lòng cao thượng và cái đẹp trong cuộc sống lẫn con người. Ẩn sau mộ bộ truyện tranh bình thường này là thật nhiều bài học lớn lao. Với nhiều người hâm mộ, Candy Candy là một trong những shoujo manga không thể thiếu trong bộ sưu tập của mình. Hơn 30 năm đã trôi qua từ khi bộ truyện chấm dứt, nhưng những dư âm của Candy vẫn còn đọng lại sâu sắc trong lòng độc giả.
Candy Candy lôi cuốn người đọc không chỉ nhờ những nhân vật rất cá tính, mà còn nhờ vào cốt truyện hấp dẫn và đặc sắc. Vừa quý tộc vừa bình dân, vừa rất Tây phương lại man mác hơi thở Á Đông, Candy đem lại những cảm giác rất thật bằng nhiều sự kiện khiến độc giả không thể nào quên.
Nếu Mệ Elroy là đại diện cho tầng lớp quý tộc bảo thủ, nóng nảy và đầy thiên vị, thì những chàng trai, cô gái như Candy, Archie, Stear, Terry… là những bông hoa trong khu vườn đang nảy lộc đâm chồi. Chính những con người trẻ tuổi lạc quan ấy mới thật sự là chủ nhân của tương lai. Những con người dám nghĩ dám làm, không phân biệt giai cấp, địa vị. Những con người dám sống hết mình, yêu thương hết lòng và luôn mong muốn làm cuộc sống tốt đẹp hơn, đồng thời đem đến hạnh phúc cho người khác.
Họ cũng chính là những người chợt khiến ta nghĩ đến bản thân mình, nghĩ đến hiện thực và những ước mơ.
Cốt truyện chẳng có những mâu thuẫn gắt gao, những cuộc chiến tranh quá đau thương hay đẫm máu, càng không phải câu truyện tình bi lụy. Motif cũng không có gì mới mẻ. Đơn giản chỉ là kể về cuộc đời của một cô bé mồ côi từ khi cô được nhận nuôi cho đến ngày cô tìm lại được hạnh phúc. Thế nhưng, câu truyện không vì thế mà không cuốn hút người đọc, càng không vì thế mà không để lại những ý nghĩa sâu sắc. Bằng những tình tiết rất bình thường và phổ biến trong đời thực, "Candy Candy" đã thắp lên ngọn lửa tin yêu trong lòng mỗi người đọc. Khi đọc phần đầu, ta dễ lầm tưởng nó chỉ là một truyện cổ tích kiểu "Lọ lem - Cinderella", tuy vậy càng về sau, diễn biến chuyện càng phức tạp và sâu sắc, già dặn hơn. Minh chứng rõ nhất cho việc này là sự thay đổi trong con người Candy. Candy dù vẫn luôn nở nụ cười rạng rỡ, nhưng nụ cười của cô không còn vô tư, hồn nhiên như trước nữa, mà đã thành nụ cười che giấu ưu tư cùng nước mắt. Đó cũng là nụ cười tượng trưng cho bản lĩnh vững vàng và sức sống mãnh liệt luôn luôn tồn tại nơi tâm hồn Candy.
Xuyên suốt câu chuyện là mối quan hệ của Candy và "ông" Albert - người thanh niên yêu thương động vật và thiên nhiên, thích đi đây đi đó, và đặt biệt là rất yêu thương Candy. Bất cứ khi nào Candy có chuyện buồn, bất cứ lúc nào Candy tủi thân, cô cũng đều có Albert ở bên cạnh. Khi Anthony qua đời, khi chia tay với Terry, và cả lúc mất Stear, Albert luôn là chỗ dựa cho Candy, luôn an ủi, động viên, để từ điểm tựa đó, Candy lại có thể đứng lên, lại cười vì ai ai cũng yêu mến nụ cười của cô.
Tình cảm giữa Albert với Candy là gì? Là tình người. Từ đầu đến cuối, mối tình giữa anh và Candy là tình người. Một tình cảm cao đẹp, thiêng liêng và vô giá khi anh đã nhận Candy làm con nuôi của dòng họ Andrew, khi anh không xuất hiện bênh vực Candy trong gia đình, không ra mặt trong bất cứ xáo trộn nào của gia đình mà chỉ đợi khi Candy đã phải chịu đựng nỗi đau anh mới đến bên cạnh mà an ủi. Bởi cuộc sống vẫn là cuộc sống. Dù đau khổ hay sung sướng, ta vẫn phải đối diện và chấp nhận. Không thể thay đổi. Có khác chăng là cách ta đón nhận nó như thế nào, và đáng trân trọng biết bao, một bờ vai cho ta bật khóc, khi cuộc sống quá nghiệt ngã.
Candy Candy đã thổi sức sống vào tâm hồn và làm dịu tinh thần của biết bao thế hệ độc giả. Một mangaka nổi tiếng từng nói một shoujo hay thật sự là shoujo có thể lấy đi nước mắt của nhiều người, và mỗi khi nhìn lại, đó là những giọt nước mắt không hề phí hoài vô ích. Bởi chúng ta đọc và chúng ta đồng cảm, chúng ta mến yêu